Eigen onderzoek, juli 2026

Cookies bij Nederlandse gemeenten: 326 van de 337 sites laden trackers vóór toestemming

We scanden de websites van 342 Nederlandse gemeenten zoals een gewone bezoeker ze laadt: niet ingelogd, niets aangeklikt, de cookiebanner onaangeraakt. Van de 337 sites die correct laadden, stuurden er 326 (97%) al gegevens naar externe partijen voordat de bezoeker toestemming had gegeven. In vrijwel alle gevallen gaat het om meet- en monitoringsoftware, niet om advertentietrackers. Dat laatste is het geruststellende deel van de uitkomst; het eerste blijft een aandachtspunt.

Meetsoftware, geen advertenties

De belangrijkste nuance van dit onderzoek: gemeenten verkopen hun bezoekers vrijwel niet aan adverteerders. Slechts 6 van de 337 gemeenten laadde een echte advertentie- of retargetingtracker vóór toestemming. Bij de overige lekkende sites gaat het om analyse- en monitoringsoftware: bezoekersstatistieken, foutmeldingen, enquête- en toegankelijkheidstools. Denk aan Siteimprove, Monsido, GovMetric-enquêtes en Google Tag Manager.

Dat maakt het juridisch niet minder relevant. Ook analytische cookies vallen onder artikel 11.7a Telecommunicatiewet en de AVG: ze mogen pas afvuren nádat de bezoeker toestemming heeft gegeven. Maar het beeld is er wel een van slordigheid, niet van commerciële profilering. De meeste gemeenten willen simpelweg weten hoeveel mensen hun pagina over afvalinzameling bezoeken, en hebben de meetsoftware niet correct achter de cookiebanner gezet.

De zes gemeenten met een advertentietracker vóór toestemming zijn Heerde (LinkedIn en Meta), Hendrik-Ido-Ambacht (X), en Berkelland, Olst-Wijhe, Land van Cuijk en Ommen (alle vier Google Ads). Dat is de categorie waar toezichthouders het strengst op zijn.

De gemeenten met advertentietrackers, en de rest van de top tien

Onderstaande tabel toont bovenaan de zes gemeenten met een advertentietracker vóór toestemming, gesorteerd op het aantal advertentietrackers en daarna op het totaal. Daaronder volgen de gemeenten met de meeste trackers zonder advertentie. Elke rij is uitgesplitst naar meetsoftware (analyse, monitoring, enquêtes, foutmeldingen) en advertentie (advertentie- en retargetingtrackers).

#	Gemeente	Trackers	Meetsoftware	Advertentie	Scan
1	Heerde	13	7	6	bekijk scan →
2	Hendrik-Ido-Ambacht	10	8	2	bekijk scan →
3	Berkelland	5	3	2	bekijk scan →
4	Olst-Wijhe	5	3	2	bekijk scan →
5	Land van Cuijk	3	1	2	bekijk scan →
6	Ommen	3	1	2	bekijk scan →
7	Leeuwarden	10	10	0	bekijk scan →
8	Laarbeek	9	9	0	bekijk scan →
9	Son en Breugel	8	8	0	bekijk scan →
10	Almelo	7	7	0	bekijk scan →

De bovenste zes rijen zijn de enige gemeenten met een advertentietracker vóór toestemming; de plaatsen zeven tot en met tien zijn gevuld met de gemeenten die daarna de meeste trackers laadden, allemaal meetsoftware. Heerde springt eruit: als enige met een dubbelcijferig aantal én de meeste advertentietrackers, waaronder LinkedIn en Meta.

De schone gemeenten

Elf gemeenten kwamen volledig schoon uit de test: nul trackers vóór toestemming. Elk van deze sites is handmatig gecontroleerd op een correct geladen homepagina, zodat een schone uitslag ook echt een schone uitslag is en geen mislukte scan.

• Boekel
• Heerenveen
• Lochem
• Meerssen
• Midden-Drenthe
• Neder-Betuwe
• Oude IJsselstreek
• Purmerend
• Rozendaal
• Voorst
• Wageningen

Het kan dus wel. Deze gemeenten hebben hun meetsoftware netjes achter de cookiebanner gezet, of laden simpelweg geen externe trackers op de homepage.

De volledige lijst

Op deze pagina publiceren we de top tien en de schone gemeenten. De volledige, per gemeente uitgesplitste uitslag van alle 337 sites stellen we op aanvraag beschikbaar. Journalisten en onderzoekers ontvangen de geverifieerde dataset kosteloos. Werk je bij een gemeente en wil je de uitsplitsing van je eigen site, of ben je een bureau dat met de data wil werken? Mail naar info@consentchecker.eu.

Hoe we dit onderzochten

We startten geautomatiseerd een gewone browser (via Playwright) en laadden elke homepagina één keer, vanaf een Nederlands IP-adres, met de cookiebanner onaangeraakt. Elk verzoek naar een trackingdomein vóór toestemming telt als meting. Daarna volgde een handmatige controleronde waarin we valse positieven verwijderen: de eigen back-end van de gemeente, lettertypen, CDN-assets en reCAPTCHA tellen niet mee. Ook functionele hulpmiddelen zoals voorleessoftware (ReadSpeaker, BrowseAloud) en vertaaltools (Google Translate, Tolkie, Weglot) laten we buiten beschouwing: dat is dienstverlening aan de bezoeker, geen tracking. Wat overblijft is per gemeente met naam en domein te controleren via de scan-links hierboven.

Van de 342 aangeschreven gemeenten laadden er 337 correct. De overige vijf blokkeerden onze scanner of gaven een foutpagina; die tellen we niet mee, ook niet als schoon.

Hoe je dit citeert

Je mag deze cijfers citeren met een link terug. Voorgestelde bronvermelding:

ConsentChecker (2026). Cookies bij Nederlandse gemeenten: trackers vóór toestemming. 326 van de 337 onderzochte gemeentesites (97%) laadden tracking vóór toestemming; 920 trackers, gemiddeld 2,7 per site. Zes gemeenten laadden een advertentietracker. https://consentchecker.eu/onderzoek/gemeenten

Voor de volledige uitsplitsing per gemeente: mail naar info@consentchecker.eu.